Περιγραφή

 

http://connecting4caring.gr/sites/default/files/pictures/posterEMEIS.jpg

Το σχολικό έτος 2012-13 (Οκτώβριος 2012-Μάιος 2013) υλοποιήθηκε σε σχολεία της Αττικής και όμορων νομών το πρόγραμμα «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ». Πρόκειται για ένα πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών και παρέμβασης για την προαγωγή του θετικού κλίματος και της ψυχικής ανθεκτικότητας στη σχολική κοινότητα, το οποίο αποτέλεσε μέρος του πολυεπίπεδου προγράμματος πρόληψης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης και παρέμβασης «ΣΥΝ-ΦΡΟΝΤΙΖΩ» («Connecting for Caring» C4C www.connecting4caring.gr

Σκοπός του Προγράμματος είναι:  (α) Η ενίσχυση του θετικού κλίματος στο σχολικό πλαίσιο, (β) η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας ατόμων και ομάδων, (γ) η δημιουργία ενός δικτύου σχολείων (διαδικτυακή αλληλεπίδραση, επικοινωνία, ανταλλαγή απόψεων-ιδεών-προτάσεων), και (δ) η ανάδειξη καλών πρακτικών στη σχολική κοινότητα. 
 
Επιμέρους στόχοι και οι αντίστοιχες θεματικές ενότητες είναι:
  • Ανάπτυξη πρακτικού μοντέλου ενίσχυσης θετικού κλίματος και ψυχικής ανθεκτικότητας στο σχολικό πλαίσιο,
  • Εντοπισμός και ενίσχυση των αξιών που διέπουν τη σχολική κοινότητα,
  • Επεξεργασία συναισθηματικών πτυχών της κρίσης στα μέλη της σχολικής κοινότητας,
  • Κατανόηση των γνωστικών και ψυχολογικών διεργασιών του άγχους και προτάσεις για διαχείρισή του,
  • Ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων, κατανόηση και διαχείριση των μορφών επιθετικής συμπεριφοράς στο σχολικό πλαίσιο σε δύσκολες περιόδους,
  • Ενίσχυση των προστατευτικών παραγόντων και μείωση των παραγόντων επικινδυνότητας στη σχολική κοινότητα
Συμμετέχοντες:
Στο Πρόγραμμα «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ» συμμετείχαν 38 Σχολεία (1 Νηπιαγωγείο, 17 Δημοτικά, 4 Ειδικά Σχολεία,  16 Γυμνάσια), 125 Εκπαιδευτικοί και στελέχη εκπαίδευσης (Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης) καθώς και 3200 μαθητές  οι οποίοι εφάρμοσαν καθόλη τη διάρκεια του σχολικού έτους ειδικά σχεδιασμένες δραστηριότητες που αφορούσαν σε συγκεκριμένες θεματικές ενότητες.
 
Δομή Προγράμματος:
Το Πρόγραμμα περιελάμβανε έξι σεμινάρια ειδικής επιμόρφωσης εκπαιδευτικών. Κάθε σεμινάριο περιλάμβανε θεωρητικό πλαίσιο, βιωματικές δραστηριότητες εκπαιδευτικών, παρουσιάσεις των δραστηριοτήτων που εφαρμόζονται στην τάξη και εποπτεία μετά την εφαρμογή των δραστηριοτήτων κάθε ενότητας.
Κάθε συμμετέχων εκπαιδευτικός εφάρμοζε σε εβδομαδιαία βάση ειδικά δομημένες και σχεδιασμένες δραστηριότητες στην τάξη, ενώ σε τακτά διαστήματα αναρτείτο υλικό στην διαδραστική πλατφόρμα του Προγράμματος.
 
Εφαρμογή δραστηριοτήτων
Η εφαρμογή των δραστηριοτήτων περιελάμβανε:
  • Εντοπισμός/ενίσχυση αξιών σε επίπεδο τάξεως και σχολείων
  • Εφαρμογή δραστηριοτήτων στην τάξη (σε εβδομαδιαία βάση)
  • Εντοπισμός αλλαγών σχολικού κλίματος σε επίπεδο τάξης (ανά μήνα)
  • Αξιολόγηση (pre-post, διαδικασίας)
Εκπαιδευτικό υλικό- Άρθρα / βιβλία 
Δραστηριότητες
-για τους μαθητές (ατομικό επίπεδο)
-για την τάξη
-για το σχολείο
 
Τελική εκδήλωση
Στις 25 Μαΐου 2013 πραγματοποιήθηκε εκδήλωση για την ολοκλήρωση του προγράμματος. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις από τους εκπαιδευτικούς, στις οποίες παρουσίασαν τις δραστηριότητες που εφάρμοσαν στις τάξεις τους και μίλησαν για την εμπειρία της συμμετοχής τους στο Πρόγραμμα. «Όλα αυτά τα στοιχεία καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η αλλαγή θέλει κόπο και προσπάθεια, αλλά είναι εφικτή», επεσήμανε η επιστημονική υπεύθυνη του Προγράμματος, Χρυσή Χατζηχρήστου, Καθηγήτρια Σχολικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
 
Αξιολόγηση
Μέσα από ένα μοντέλο σύνθετης αξιολόγησης αποδείχθηκε ότι κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος μειώθηκαν οι αρνητικές συμπεριφορές των παιδιών, ενισχύθηκε η συνεργασία στην ομάδα των μαθητών, η δυνατότητα αναγνώρισης και έκφρασης συναισθημάτων, η κατανόηση του άλλου. Επίσης, φαίνεται ότι μειώθηκε το άγχος των παιδιών και υπήρξε καλύτερη διαχείριση των συγκρούσεων στην τάξη.
 
Σύμφωνα με τις παρουσιάσεις και τις μαρτυρίες των εκπαιδευτικών, κατά τη διάρκεια του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν αλλαγές (που ήταν στόχοι των εκάστοτε θεματικών ενοτήτων) τόσο σε επίπεδο ατόμου, όσο και σε επίπεδο τάξης και σχολείου. Οι ίδιοι οι μαθητές ανέφεραν ότι κατάφεραν να ενισχύσουν τις κοινωνικές τους δεξιότητες, να εκφράσουν και να διαχειριστούν καλύτερα το άγχος τους και τα δύσκολα συναισθήματά τους, να βελτιώσουν τη συμπεριφορά τους, να αποκτήσουν καλύτερη αντίληψη και εικόνα για τον εαυτό τους, να τα καταφέρουν καλύτερα στα μαθήματα και να νιώσουν μεγαλύτερη ικανοποίηση στο σχολείο. 
 
Σε επίπεδο συστήματος σχολείου οι εκπαιδευτικοί ανέφεραν ότι ενισχύθηκε η συνεργασία και η ομαδικότητα, βελτιώθηκε το κλίμα της τάξης και των σχέσεων μέσα στο σχολείο, μειώθηκαν οι συγκρούσεις και αυξήθηκε η αποδοχή μεταξύ των μελών της σχολικής κοινότητας.
 
Σχόλια εκπαιδευτικών για τους ίδιους και για τα παιδιά:
«Συνεργάζονται σχετικά ήρεμα, περιμένουν με χαρά και ανυπομονησία να κάνουμε πράγματα για το πρόγραμμα μας, όπως το ονομάζουν.
Αναγνώρισαν, ονόμασαν και αποδέχτηκαν δυσάρεστα συναισθήματα όπως ο θυμός, η ζήλια, η θλίψη. Είδαν ότι μπορούν να τα αντιμετωπίσουν, να τα εκφράσουν και να τα μοιραστούν.
Ανοίχτηκαν, μίλησαν και ήρθαν πιο κοντά ο ένας με τον άλλον.
(Βοηθήθηκαν) να εκφράσουν διάφορα συναισθήματα και να τα μοιραστούν με τους συμμαθητές τους. Σε μερικές περιπτώσεις συζητήθηκαν-λύθηκαν και μεταξύ τους προβλήματα.
Τους έκαναν να μπορούν να εξωτερικεύσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους, να μπορούν να έρθουν πιο κοντά. Μας βοήθησε όλους να λειτουργήσουμε σαν ομάδα και να νιώσουμε ο ένας τον άλλον.
Νομίζω πως περισσότερο βοηθήθηκα εγώ ώστε να γνωρίσω καλύτερα τους μαθητές μου.»
 
Σχόλια των παιδιών:
(Με βοήθησε)«Να σέβομαι τους συμμαθητές, την τάξη μου, να συνεργάζομαι, να είμαι κοινωνική. 
Θα ήθελα να κρατήσω τις στιγμές που κατάφερα εγώ και η ομάδα μου να εκφράσουμε τα συναισθήματά μας χωρίς ντροπή.
Ότι η έκφραση των συναισθημάτων δεν είναι αδυναμία αλλά δύναμη γιατί παρουσιάζεσαι «γυμνός» μπροστά στους άλλους.
Μέσα από το νησί των Συναισθημάτων κατάλαβα καλύτερα τα αισθήματά μου και άρχισα να αγαπάω πιο πολύ τον εαυτό μου.
Θέλω να κρατήσω ότι έγινα καλύτερος, ότι έμαθα να μοιράζομαι τις σκέψεις μου, να συνεργάζομαι και πάνω απ’ όλα κέρδισα την εμπιστοσύνη των συμμαθητών μου.
Ότι αν αυτά που νιώθεις τα μοιραστείς με τους κοντινούς σου ανθρώπους (είτε είναι καλά είτε όχι) πάντα θα νιώθεις καλύτερα.
Το ότι ήρθα πιο κοντά με τους συμμαθητές μου και πέρασα ωραία με τους καθηγητές μου, πράγμα που δεν συμβαίνει πολύ συχνά.»
 
Σχόλια των παιδιών για τις τάξεις τους:
(Το Πρόγραμμα βοήθησε την τάξη μου):
«Να σκεφτεί ότι η τάξη είναι μια δεύτερη οικογένεια και ότι μέσα σε αυτήν ό,τι γίνεται στον ένα έχει συνέπειες σε όλους τους άλλους.
Σίγουρα μας βοήθησε στο να ενωθούμε και να συνεργαζόμαστε πιο πολύ. Γίναμε πιο κατανοητικοί και μάθαμε τις αδυναμίες των άλλων.
Κατά τη γνώμη μου θεωρώ ότι το «ταξίδι» μας καθόλη τη διάρκεια αυτής της τελευταίας χρονιάς στο Γυμνάσιο δυνάμωσε τους μεταξύ μας δεσμούς και δεθήκαμε πιο πολύ όλοι, όπως επίσης συνεργαστήκαμε για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.»